CULTUREEL ERFGOEDVELD IN KAART

In het kader van de tweede beleidsperiode werd een nieuw beleidsplan voor 2027–2032 uitgewerkt. Als basis daarvoor voerden we een geactualiseerde en verdiepte omgevingsanalyse uit van het erfgoedveld in de Vlaamse Ardennen. Waar de vorige analyse (beleidsperiode 2019–2026) reeds een breed overzicht bood, werd deze nu aanzienlijk uitgebreid. In totaal brachten we meer dan 500 organisaties, verenigingen en erfgoedactoren in kaart. De geactualiseerde versie van deze analyse wordt gepubliceerd in 2026 en blijft, net als voorheen, een dynamisch document dat periodiek wordt aangevuld en bijgestuurd.

De regio van de erfgoedcel wordt gekenmerkt door een netwerk van steden en landelijke gemeenten in een glooiend en kleinschalig cultuurlandschap met bossen, beekvalleien en een hoge densiteit aan dorpskernen. Door de regiohervorming wijzigde de samenstelling van het werkingsgebied: vandaag participeren nog drie steden actief in de werking. Tegelijk verwelkomen we de nieuwe gemeenten Oosterzele en Sint-Lievens-Houtem als waardevolle partners, terwijl Geraardsbergen niet langer deel uitmaakt van het samenwerkingsverband.

Het cultureel erfgoed in de regio blijft sterk verweven met het landschap, wat door het erfgoedveld als een uitgesproken troef wordt ervaren. Opvallend is de blijvende kracht van het brede verenigingsleven: naast professionele erfgoedspelers vormt een grote groep geëngageerde vrijwilligers de ruggengraat van de erfgoedzorg en -ontsluiting. Hun lokale kennis en expertise zijn van onschatbare waarde.

De erfgoedcollecties in de regio zijn bijzonder divers en bevatten tal van unieke en zeldzame stukken, waaronder meerdere werken die door de Vlaamse overheid als topstuk zijn erkend. Daarnaast blijven levende erfgoedpraktijken en tradities een belangrijk onderdeel van het regionale erfgoedverhaal.

In deze nieuwe beleidsperiode zetten we bovendien expliciet in op een inhaalbeweging voor ambachtslui, streekproducenten en muziekaal erfgoedactorex. Hun kennis, vaardigheden en producten vormen een essentieel, maar tot op heden onderbelicht onderdeel van het cultureel erfgoed. Door hen actiever te betrekken, versterken we niet alleen het erfgoedveld, maar ook de verbinding tussen erfgoed, economie en identiteit in de regio.